Ustawa AML: Zmiana przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy

W dniu 31 października 2021 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (dalej „ustawa AML”).

Jedną z najistotniejszych zmian wprowadzonych w/w nowelizacją jest nałożenie obowiązku spełnienia określonych wymogów oraz uzyskania wpisu do odpowiedniego rejestru działalności przez podmioty prowadzące działalność na rzecz spółek i trustów oraz działalność w zakresie walut wirtualnych. Począwszy od 31 października 2021 r. działalność tych podmiotów stanie się działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.

Obowiązkowi wpisu do odpowiedniego rejestru będą podlegali wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność na rzecz spółek i trustów, która polega na świadczeniu na rzecz tych podmiotów następujących usług:
  • tworzeniu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej,
  • pełnieniu funkcji członka zarządu lub umożliwianiu innej osobie pełnienia tej funkcji lub podobnej funkcji w osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej,
  • zapewnianiu siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego oraz innych pokrewnych usług osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej,
  • działaniu lub umożliwieniu innej osobie działania jako powiernik trustu, który powstał w drodze czynności prawnej;
  • działaniu lub umożliwieniu innej osobie działania jako osoba wykonująca prawa z akcji lub udziałów na rzecz podmiotu innego niż spółka notowana na rynku regulowanym podlegającym wymogom dotyczącym ujawniania informacji zgodnie z prawem Unii Europejskiej lub podlegająca równoważnym standardom międzynarodowym;

oraz wszyscy przedsiębiorcy prowadzący tzw. „działalność w zakresie walut wirtualnych”.

Nowelizacja nakłada również na te podmioty następujące wymogi:
  • wymóg niekaralności obejmujący umyślne przestępstwa: przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, przeciwko wiarygodności dokumentów, przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym, przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, finansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym, przestępstwa popełnionego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej lub umyślne przestępstwo skarbowe,
  • wymóg posiadania oraz udokumentowania wiedzy lub doświadczenia związanego z prowadzoną działalnością regulowaną tj. ukończenie odpowiedniego szkolenia lub kursu, albo wykonywanie co najmniej przez rok czynności związanych z działalnością regulowaną, który odnosi się do:
    • osób fizycznych prowadzących działalność regulowaną,
    • członków organów zarządzających,
    • osób kierujących wykonywaniem czynności związanych z prowadzeniem działalności regulowanej,
    • beneficjentów rzeczywistych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych prowadzących działalność regulowaną, wspólników tych podmiotów, o ile wspólnikom tym powierzono prowadzenie spraw spółki lub są uprawnieni do jej reprezentacji.

Podmioty, które aktualnie prowadzą działalność objętą wyżej wymienionym katalogiem powinny uzyskać wpis do odpowiedniego rejestru do 30 kwietnia 2022 r.

Wniosek o wpis do rejestru będzie można złożyć od 31 października 2021 r., wyłącznie elektronicznie, za pośrednictwem platformy ePUAP. Wniosek o wpis do rejestru prowadzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

Prowadzenie działalności na rzecz spółek lub trustów albo prowadzenie działalności w zakresie walut wirtualnych bez uzyskania wymaganego wpisu do odpowiedniego rejestru podlega karze pieniężnej do 100 tys. zł.

Inne istotne zmiany wprowadzone w/w nowelizacją ustawy AML:
  1. Rozszerzono katalog podmiotów podlegających wpisowi do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (dalej „CRBR”). Od 31 października 2021 r. wpisowi do CRBR podlegają:
    • trusty, których powiernicy lub osoby zajmujące stanowiska równoważne mają miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, lub nawiązują stosunki gospodarcze lub nabywają nieruchomość na terytorium RP w imieniu lub na rzecz trustu;
    •  spółki partnerskie;
    •  europejskie zgrupowania interesów gospodarczych;
    • spółki europejskie;
    • spółdzielnie;
    • spółdzielnie europejskie;
    • stowarzyszenia podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego;
    •  fundacje
      Termin na dokonanie zgłoszeń w CRBR przez w/w podmioty upływa w dniu 31 stycznia 2022 r.
  2. Wprowadzono obowiązek ujawniania w CRBR informacji o wszystkich obywatelstwach posiadanych przez beneficjenta rzeczywistego. Podmioty już wpisane w CRBR mają obowiązek aktualizacji tych danych do 31 stycznia 2022 r.
  3. Nałożono na beneficjentów rzeczywistych obowiązek przekazywania podmiotowi zobowiązanemu do zgłoszenia danych w CRBR wszelkich informacji oraz dokumentów o beneficjencie rzeczywistym niezbędnych do zgłoszenia informacji o beneficjencie rzeczywistym i jej aktualizacji w terminach określonych w ustawie AML.
    Niedopełnienie tego obowiązku, na skutek czego zgłoszenie nie zostanie dokonane w ustawowym terminie lub będzie zawierało informacje niegodne ze stanem rzeczywistym, będzie podlegało karze do wysokości 50 tys. zł.
  4. Wprowadzono szereg nowych obowiązków dla instytucji obowiązanych, w tym m.in.:
    • obowiązek weryfikacji danych w CRBR przy wykorzystaniu wszelkich możliwych źródeł identyfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz podejmowania uzasadnionych czynności niezbędnych do weryfikacji tożsamości, ustalenia struktury własności i kontroli;
    • obowiązek odnotowywania rozbieżności między informacjami wskazanymi w CRBR, a ustalonymi przez instytucję obowiązaną.