kobieta w masce

Sprawozdanie finansowe w czasach pandemii

Niezaprzeczalnie 2020 r. stał pod znakiem pandemii. COVID wpłynął na gospodarki na całym świecie a jego skutki są widoczne w każdej branży i każdym przedsiębiorstwie. Jest to na tyle istotny aspekt, że dokonując podsumowania roku nie można go pominąć. Powinni o tym pamiętać także księgowi oraz kierownicy jednostek sporządzający sprawozdanie finansowe bowiem dla podmiotów, u których rok kalendarzowy pokrywa się z rokiem obrotowym, nastał właśnie czas  zamykania ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań.

Należy pamiętać, że zadaniem sprawozdania finansowego jest rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji finansowej i majątkowej oraz wyniku finansowego jednostki. Dlatego też ważne jest żeby zawierało wszystkie istotne informacje mające wpływ na jednostkę.

Z punktu widzenia sprawozdania finansowego, pandemia może mieć wpływ m.in. na:
  • kontynuowanie działalności – ponieważ pandemia mocno ogranicza lub wręcz uniemożliwia działalność wielu przedsiębiorstw, kierownik jednostki kierując się art. 5 UoR ma za zadanie określić czy w dającej się przewidzieć przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego, jednostka jest w stanie kontynuować działalność. Należy pamiętać, iż założenie to jest istotne dla wyceny aktywów jednostki (art. 29 UoR);
  • utratę wartości aktywów – kierując się KSR 4 lub MSR 36 należy dokonać oceny wpływu pandemii na utratę wartości aktywów m.in. rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i prawnych czy wartości firmy;
  • inwentaryzację – ustawa o rachunkowości wskazuje metody, częstotliwość oraz czas w którym należy przeprowadzić inwentaryzację. Jedną z metod jest inwentaryzacja drogą spisu z natury, którą stosuje się m.in. do środków trwałych i aktywów pieniężnych. W dobie koronawirusa przeprowadzenie inwentaryzacji tą metodą może być bardzo utrudnione lub w niektórych przypadkach niemożliwe (reżim sanitarny, zamknięcie obiektów, brak personelu). Stąd w rekomendacjach wydanych przez Komitet Standardów Rachunkowości, w wyjątkowych sytuacjach dopuszczono możliwość dokonania inwentaryzacji drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości tych składników;
  • należności – kryzys wywołany przez COVID to także załamanie płynności finansowej wśród odbiorców jednostki a tym samym wzrost przeterminowanych należności. Kierownik jednostki powinien przeanalizować sytuację i rozważyć utworzenie odpisów;
  • rezerwy – należy przeanalizować ryzyka i dokonać szacunków związanych z wpływem pandemii na działalność jednostki. Ryzyka te mogą dotyczyć poniesienia kosztu np. kary związanej z niewywiązaniem się z umowy w wyniku ograniczenia działalności przez COVID.

Sprawozdanie finansowe za 2020 r. stawia wiele wyzwań przed księgowymi oraz kierownikami jednostek. Ocena ryzyka oraz możliwości kontynuowania działalności w dobie trwającej pandemii jest niezwykle trudna ale też bardzo istotna z punktu widzenia czytelnika sprawozdania finansowego.

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w Rekomendacjach Komitetu Standardów Rachunkowości