Restrukturyzacja w dobie koronawirusa

Restrukturyzacja w dobie koronawirusa

Nie będzie odkrywczym stwierdzenie, że koronawirus spowoduje, a nawet już powoduje niezwykły kryzys. Należy wobec tego już teraz podejmować działania, żeby uratować z firmy i swojego majątku wszystko, co tylko się da. Dlatego powstaje niezwłoczna  konieczność podejmowania i kontynuowania działań mających na celu uzgodnienie z wierzycielami i dłużnikami firmy sposobu spłaty należności.

Restrukturyzacja w dobie koronawirusa

Rzecz polega na tym, że:
  • będą ogromne zatory płatnicze i będzie tak, że jedni nie będą płacić drugim, bo nie będą mieli pieniędzy, a to spowoduje, że zator będzie rósł tym bardziej; do tego dochodzi rzeczywisty brak pieniędzy ze względu na czasowe zatrzymanie działalności. Może brakować środków na jej podjęcie.
  • pomoc Państwa udzielona na zasadzie wszelkich tarcz antykryzysowych nie będzie w żadnym razie wystarczająca dla uratowania firmy z problemami; co najwyżej pozwoli na złagodzenie skutków pandemii;
  • wyjść z problemów będzie można tylko w wyniku solidarnej współpracy wszystkich zainteresowanych, bo upadłość każdej firmy spowoduje problemy pozostałych, choćby z tego względu, że przerwany zostanie łańcuch kooperacji;
  • próba szukania rozwiązań poprzez działania sądowe będzie mało skuteczna, bo sądy już w tej chwili są niewydolne, a fakt, że nie działały przez kilka miesięcy spowoduje, że uzyskanie orzeczenia, choćby w ramach sądowej restrukturyzacji lub upadłości będzie wymagało naprawdę dużej ilości czasu;

Dlatego jedynym możliwym wyjściem z sytuacji będzie zawarcie szeregu umów i porozumień z dłużnikami i wierzycielami, i uzyskanie w ten sposób czasu na rozpoczęcie działania firmy i uzyskania niezbędnego oddechu, by firma mogła w sposób sobie właściwy zarobić pieniądze, spłacić należności i odzyskać długi.

Porozumienia powinny zostać zawarte z uwzględnieniem wpływu dynamicznie zmieniających się przepisów podatkowych, związanych z wydłużonymi terminami płatności. Długie terminy płatności mogą skutkować roszczeniami o odsetki. W przypadku rezygnacji z odsetek, u Odbiorcy może powstać przychód w wysokości odsetek, których Dostawca nie będzie naliczał. Warto również pamiętać, że zarówno przepisy ustaw o podatkach dochodowych, jak i ustawy o VAT przewidują tzw. ulgę na złe długi, która skutkuje brakiem możliwości wykazania kosztów podatkowych i odliczenia VAT u Odbiorcy spóźniającego się z płatnością. Tarcza antykryzysowa częściowo łagodzi te przepisy, ale wyłącznie w zakresie podatków dochodowych, natomiast nie pomoże w zakresie np. zwrotu VAT, który byłby w obecnej sytuacji bardzo pożądany przez przedsiębiorców.

Obecna sytuacja powoduje, że przedsiębiorcy i menedżerowie firm potrzebują przejrzystego cash flow, ponieważ bankructwo wynika przede wszystkim z braku płynności, dlatego proponujemy następujące rozwiązania:
  • Wdrożenie planu przepływów pieniężnych,
  • Wdrożenie procesu odzyskiwania należności,
  • Proces ustalania priorytetów w zakresie regulowania zobowiązań wobec dostawców,
  • Proces negocjacji z dostawcami,
Jednocześnie potrzebne będzie wdrożenie odpowiedniej strategii w zakresie zasobów ludzkich:
  • Współpraca ze specjalistami (prawnikami i specjalistami HR, dyrektorem HR itp.), w celu zdefiniowania strategii HR,
  • Analiza pomocy zaoferowanej przez Państwo i lokalnie przez Gminy,
  • Ustanowienie obowiązków pracodawcy i określenie kosztów zwolnień pracowniczych,
  • Rozpoczęcie negocjacji z pracownikami.
Ponieważ proponujemy rozwiązanie polegające na faktycznym przeprowadzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, poza postępowaniem sądowym, musimy pamiętać, że obowiązuje nas przestrzeganie kilku reguł:
  • Nie wolno nam potraktować naszych wierzycieli i dłużników w różny sposób, poza oczywiście różnicami wynikającymi z powodów merytorycznych, związanych z pewnymi cechami poszczególnych grup wierzycieli lub dłużników, a nie dlatego, że np.  jednych lubimy bardziej, a drugich mniej. Samo określenie tych powodów merytorycznych może się okazać bardzo trudne i skomplikowane, bo nie ma tu  precyzyjnych reguł;
  • Należy partnerom przedstawić (ale i wymagać od dłużników przedstawienia) profesjonalny biznes plan, z którego będzie wynikać, że pod warunkiem zawarcia szeregu porozumień oraz restrukturyzacji długów firma ma szansę wyjść z problemów i spłacić, nawet częściowo, swoje zobowiązania. Warto zauważyć, że częścią restrukturyzacji może być zawarcie długoterminowych kontraktów umożliwiających prowadzenie produkcji u wszystkich partnerów i jednocześnie pozwalających dłużnikom na zarobienie pieniędzy na spłacenie zobowiązań. Każde jednak działanie tego rodzaju będzie wymagać również zbadania konsekwencji podatkowych.
  • Nie należy lekceważyć skutków podatkowych restrukturyzacji. Nie wiadomo, jakie będą regulacje ustawowe dotyczące np. przedłużonych terminów płatności poza terminy ustalone obowiązującą ustawą, jakie będą konsekwencje umownej redukcji zobowiązań itp. Z tego powodu każda ta prowadzona restrukturyzacja wymaga pogłębionej analizy. Na dzisiaj możemy  określić, jakie regulacje podatkowe obowiązują, ale zapewne będą się one zmieniały w czasie, stąd konieczność takiego prowadzenia spraw, by móc na bieżąco je monitorować i dostosowywać działania do zmieniających się przepisów podatkowych;
  • Istnieje możliwość – o ile będzie to leżało w interesie stron – przekształcenia części długu w udziały bądź akcje spółki;
  • Może też będzie to dobra okazja do tego, by się zastanowić, czy nie powinno nastąpić przekształcenie prowadzonej działalności w jakąś formę, np. spółkę kapitałową, która by dawała właścicielom lepszą ochronę przed wierzycielami, a tym zmniejszała w sposób znaczny ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej;
  • Nie należy zapominać, że są sytuacje, w których nie będzie innego wyjścia, niż złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Ze względu na odpowiedzialność zarządców osób prawnych za zobowiązania spółki wynikające z ksh, ordynacji podatkowej oraz prawa upadłościowego, ale także karną za niezgłoszenie upadłości w terminie, należy pamiętać o tym, że wniosek musi być złożony w sposób poprawny. Oznacza to nie tylko odpowiednie opracowanie go pod względem prawnym, ale i przygotowanie dokumentów księgowych dla potrzeb postępowania upadłościowego w sposób wymagany dla tego postępowania, czyli opracowany przez księgowych, którzy na tym się znają.
  • Mimo wszystko wszelkie działania, podejmowane przecież w sytuacji potężnego stresu i braku pewności co do przyszłości, muszą być podejmowane w sposób profesjonalny. Nie należy zapominać, że po zakończeniu pandemii organy państwowe, zwłaszcza podatkowe zaczną oceniać działania przedsiębiorców i będą miały znacznie więcej czasu na ocenę tych działań i wyciągnięcie konsekwencji podatkowej, niż obecnie przedsiębiorcy mają na ich przygotowanie. Nie da się wszystkiego przewidzieć, niemniej sens ma zabezpieczenie tak dalekie, jak to tylko jest możliwe.

Restrukturyzacja w dobie koronawirusa

Artykuł powstał przy współpracy z Kancelarią Adwokatów i Radców Prawnych CSP

logo CSP